Aktualne wydanie nr 2/2017

Pierwsze prace koncepcyjne zmierzające do utworzenia jednostek Policji odpowiedzialnych za nadzór nad ruchem drogowym na autostradach Komenda Główna Policji podjęła na przełomie 1993 i 1994 r. Było to konsekwencją przyjęcia przez Radę Ministrów w dniu 27 lipca 1993 r. Programu Budowy Autostrad w Polsce.

Policja pełni szczególną rolę wśród podmiotów zajmujących się bezpieczeństwem ruchu drogowego. Na nią to bowiem został nałożony ustawowy obowiązek: „Czuwania nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowania ruchem i jego kontrolowania” – art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, z późn. zm.).

W niniejszym artykule przedstawiono istotę kontroli ruchu drogowego w kontekście bezpieczeństwa na drogach, omówiono również rolę i zadania administracji drogowej, nadzór nad działalnością organów kontroli ruchu drogowego, a także działalność profilaktyczną. Przedstawiono także środki, dzięki którym organy kontroli ujawniają nieprawidłowości, sankcje nakładane za ich popełnienie oraz sposób odwołania od poczynionych podczas kontroli ustaleń. Przeanalizowano dane statystyczne dotyczące liczby wypadków drogowych w ciągu ostatnich lat, liczby zarejestrowanych pojazdów, stan etatowy policjantów ruchu drogowego, liczby legitymowanych przez Policję uczestników ruchu drogowego, zastosowanych środków prawnych za popełnione naruszenia oraz liczby zatrzymanych uprawnień do kierowania pojazdami. Dokonano również analizy danych statystycznych odnoszących się do działań prewencyjno-kontrolnych prowadzonych przez Policję, mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach. Autor próbował także odpowiedzieć na pytanie, czy zwiększenie liczby policjantów pełniących służbę na drogach ma wpływ na stan bezpieczeństwa w tym obszarze. Artykuł ten powstał na podstawie analizy obowiązujących przepisów, literatury przedmiotu oraz pragmatyki służbowej stosowanej przez służby działające w obszarze bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także w oparciu o dane statystyczne udostępnione m.in. przez Biuro Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji.

Zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym każda osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu, jest obowiązana używać świateł mijania podczas jazdy w warunkach normalnej przejrzystości powietrza. W czasie od świtu do zmierzchu w warunkach normalnej przejrzystości powietrza zamiast świateł mijania kierujący pojazdem może używać świateł do jazdy dziennej [1].

Zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym każda osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu, jest obowiązana używać świateł mijania podczas jazdy w warunkach normalnej przejrzystości powietrza. W czasie od świtu do zmierzchu w warunkach normalnej przejrzystości powietrza zamiast świateł mijania kierujący pojazdem może używać świateł do jazdy dziennej [1].

Przystępując do czynności związanych z zabezpieczeniem miejsca zdarzenia drogowego, należy mieć na uwadze, że bezpieczeństwo policjantów i innych osób w dużej mierze zależy od poprawności usytuowania poszczególnych elementów zestawu. Pamiętając o stworzeniu bezpiecznych warunków na miejscu zdarzenia drogowego dla przeprowadzenia dalszych czynności technicznych i kryminalistyczno-procesowych, policjanci powinni dołożyć wszelkich starań, aby te działania odbyły się w możliwie bezpiecznym otoczeniu. Jak to spełnić? Jak dokonać separacji danego odcinka drogi? W jaki sposób wpłynąć na zwrócenie uwagi uczestników ruchu drogowego na niebezpieczne miejsce, którym staje się zaistniałe zdarzenie drogowe? Na te i inne pytania spróbuję odpowiedzieć w sposób najbardziej prosty, stosując pewnego rodzaju podpowiedzi i porady w kwestiach wręcz oczywistych, ale czy na pewno dostrzeganych przez wykonującego czynności policjanta? Nie ma dwóch takich samych zdarzeń drogowych – są elementy, które będą się co prawda powtarzać, jednak różnice będą istnieć zawsze. Dlatego też dopasowanie i zastosowanie odpowiedniego zabezpieczenia technicznego obszaru, na którym to zdarzenie wystąpiło, nabiera szczególnego znaczenia.

Policja litewska jest ustawową organizacją zapewniającą bezpieczeństwo i porządek publiczny, zajmującą się wykrywaniem przestępstw, prowadzeniem postępowań w sprawach przestępstw oraz wykroczeń, jak również niosącą obywatelom pomoc socjalną (humanitarną). Istnieją inne instytucje zaliczane do organów ścigania, pełniące funkcje porządkowe w poszczególnych obszarach: Służba ds. Zwalczania Przestępstw Finansowych podległa Ministerstwu Spraw Wewnętrznych Republiki Litewskiej, Państwowa Straż Graniczna podległa Ministerstwu Spraw Wewnętrznych Republiki Litewskiej, Służba Celna, Służba ds. Zwalczania Korupcji, Departament Bezpieczeństwa Narodowego oraz Żandarmeria Wojskowa.