Aktualne wydanie nr 3/2022


Technik kryminalistyki na miejscu zdarzenia. Rekonstrukcja SUW

Pozostając w konwencji „technika kryminalistyki na miejscu zdarzenia”, zapoczątkowanej artykułem w jednym z wcześniejszych numerów „Kwartalnika Policyjnego”, tym razem autorzy zajmą się problematyką rekonstrukcji samodziałowych urządzeń wybuchowych (SUW). Pozostałości powybuchowe dla niewprawnych oczu łatwo mogą zostać pominięte na miejscu tak destrukcyjnego procesu, jakim jest wybuch. Dodatkowo następstwem wybuchu często jest pożar, który poprzez oddziaływanie wysokiej temperatury oraz ognia zaciera i zmienia te delikatne i słabo dostrzegalne ślady będące efektem eksplozji. Niniejszy artykuł nie jest instrukcją tworzenia bomby, a jedynie próbą zasygnalizowania, na co zwrócić uwagę po przybyciu na miejsce zdarzenia w sytuacji, kiedy na miejscu nie ma jeszcze biegłego z zakresu badań materiałów wybuchowych.

Ze względu na łatwość zakamuflowania takiego urządzenia oraz jego transportu, ogromny efekt psychologiczny wywołany wybuchem, powszechność uzyskania materiału wybuchowego oraz innych elementów składowych – SUW niewątpliwie pozostanie najczęściej stosowanym przez organizacje terrorystyczne oraz przestępcze środkiem wywierania nacisku społecznego. Sprawcy wykorzystują do aktów terroru kryminalnego zarówno fabryczne materiały wybuchowe, jak i wyprodukowane metodami chałupniczymi, które są powszechnie mniej znane – poza gronem specjalistów. Jest to efekt przede wszystkim braku wiedzy na temat sposobu ich produkcji oraz cech fizycznych, w jakich występują, jak również skutków ich użycia oraz właściwości wybuchowych – tematyka ta zostanie szerzej omówiona w kolejnym artykule dotyczącym oględzin miejsca wybuchu.

Podstawy teorii wybuchu

Potocznie przez pojęcie wybuchu rozumiemy bardzo szybko przebiegającą reakcję (chemiczną) oraz wydzielenie ogromnych ilości energii, która oddziałuje niszcząco na otaczające środowisko. Z technicznego punktu widzenia wybuch należy traktować jako zespół zjawisk charakteryzujących się skokowym wzrostem ciśnienia gazów, znacznym wzrostem temperatury, a także, dzięki nagłemu i niekontrolowanemu rozprężeniu tych gazów, wykonaniem przez nie pracy mechanicznej. Powoduje to przemieszczenie lub zniszczenie materii otaczającej epicentrum – miejsce wybuchu.

Sposób wydzielania energii pozwala dokonać klasyfikacji wszystkich rodzajów wybuchów, dzielącej je na dwie grupy. Do pierwszej z nich zaliczymy wybuchowe zjawiska będące skutkiem nierównomiernego rozkładu energii wewnętrznej w danym układzie fizycznym. W takim przypadku wybuch będzie spowodowany usunięciem ograniczenia (przeszkody), które utrudnia wyrównanie tych różnic w rozkładzie energii – np. rozerwaniem kotła parowego. Wszystkie rodzaje wybuchów, w których dochodzi do gwałtownego uwolnienia energii skoncentrowanej wcześniej w bardzo ograniczonej objętości, określamy jako wybuchy fizyczne (rozsadzenia), a do opisu przebiegu zjawiska nie potrzeba sięgać do molekularnej struktury materii – wystarczą prawa klasycznej mechaniki. Do wybuchów fizycznych zaliczymy również zjawiska towarzyszące wyładowaniom atmosferycznym, erupcji wulkanu, wprowadzeniu kropel stopionego metalu do cieczy (np. wody), wybuchy elektryczne.
(...)

Kamila Poloczek
Zakład Szkoleń Specjalnych CSP

Kasper Molski
Zakład Szkoleń Specjalnych CSP

 


Pełna wersja artykułu "Technik kryminalistyki na miejscu zdarzenia. Rekonstrukcja SUW" w pliku PDF

powrót
drukuj