Samo słowo streaming wiąże się z pewnego rodzaju usługą internetową, która polega na transmitowaniu plików audio lub audiowizualnych bez konieczności ich pobierania. Na tej samej zasadzie działają radio i telewizje internetowe, takie jak Netflix czy HBO GO. Wśród odbiorców popularnego od 2005 r. YouTube’a dużym zainteresowaniem cieszą się transmisje streamingowe graczy komputerowych umożliwiające obserwowanie gry, a także jej komentowanie. Takie transmisje stały się inspiracją dla rozwoju wielu youtuberów. To z kolei zainicjowało trend polegający na pokazaniu swojego życia codziennego innym internautom przez osoby określane jako streamerzy. Część z nich nadawała transmisje zawierające zachowania naruszające normy społeczne i prawne, m.in. pokazujące libacje alkoholowe, zażywanie narkotyków, przemoc, zmuszanie, wulgarne treści, po to, by osiągać jak największą oglądalność i by obserwujący to w internecie dokonywali wpłat na rzecz nadawców. Tak powstało zjawisko zwane patostreamingiem1.
„Patostreaming to słowo zapożyczone z języka angielskiego, patological oznaczające patologiczny oraz stream, które można zdefiniować jako strumień danych lub relacja na żywo. Tak więc patostreaming to internetowa transmisja w czasie rzeczywistym treści o charakterze wulgarnym, obscenicznym i przemocowym. Tego typu nagrania cieszą się dużą popularnością wśród internautów, w szczególności przedstawicieli młodego pokolenia”2.
Patostreamerzy często nagrywają swoje libacje alkoholowe, wulgarne zachowania bądź odzywki, a nawet bójki po to, aby w zamian otrzymywać tzw. „donate”, czyli wpłaty pieniężne dokonywane przez widzów3. Patostreamy podobne są do reality show lub seriali, ale bez reżysera, których twórcy w czasie swoich występów są bardzo często nietrzeźwi, palą marihuanę, upijają się na wizji, posługują się językiem pełnym przemocy i wulgaryzmów. Transmitują rozmowy z innymi użytkownikami sieci, komentują prywatne sprawy, opowiadają o przeszłości i planach na przyszłość. Podkreślenia wymaga występowanie zjawiska ich wzajemnej rywalizacji, która często przybiera postać bójek, w których niekiedy zwolennicy na hasło swojego lidera potrafią wypisywać nienawistne komentarze pod adresem rywali.
Jednym ze skrajnych przykładów takich zachowań jest sprawa patostreamera o pseudonimie „Kamerzysta”, czyli Łukasza W., skazanego w 2022 r. na 6 miesięcy ograniczenia wolności, 30 godzin prac społecznych oraz grzywnę za uderzenie starszego mężczyzny w wieku 66 lat zupełnie bez powodu, tylko dla „podbicia” oglądalności. „Kamerzysta” zaczął nagrywać jeden ze swoich streamów w jednym ze szczecińskich sklepów. Kiedy ekspedientki wyraziły sprzeciw, zaczął się awanturować. Podczas sprzeczki, do której doszło w sklepie, Łukasz W. uderzył jednego z klientów robiących zakupy (który stanął w obronie ekspedientek)4. Niestety to nie jedyny wybryk „Kamerzysty”. W kwietniu 2021 r. w internecie pojawił się film, w którym patostreamer wraz z innymi osobami zmuszali niepełnosprawnego intelektualnie do takich czynności, jak tarzanie się w błocie, jedzenie odchodów kota czy rozbijanie głową cegieł. Sprawa ta została zgłoszona przez opiekunkę niepełnosprawnej osoby oraz przez media, w wyniku czego YouTube usunął konto Łukasza W. oraz jego materiał. Ponadto „Kamerzysta” i pozostałe osoby biorące udział w znęcaniu się nad osobą niepełnosprawną usłyszeli zarzuty znęcania się nad osobą nieporadną (art. 207 § 1a Kodeksu karnego)5.
Raport Państwowego Instytutu Badawczego Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej NASK wskazuje, że 56,6% dorosłych i 76,6% polskiej młodzieży zna zjawisko patostreamingu, natomiast 29,4% dorosłych i 48,4% nastolatków ma regularny kontakt z tymi treściami. Fundacja Daje Dzieciom Siłę wskazuje, że największą grupę odbiorców patostreamingu stanowią nastolatkowie. 84% grupy wiekowej 13–15 lat zna zjawisko patostreamingu i aż 37% je ogląda6.
Wykresy przedstawiają w sposób graficzny dane dotyczące młodzieży mającej kontakt z treściami patostreamingu i młodzieży regularnie oglądającej takie treści. Jak widać, zatrważająca liczba młodych osób poruszających się w świecie cyfrowym natrafia na takie treści, ale zjawiskiem jeszcze bardziej alarmującym jest liczba młodych ludzi, którzy fascynują się takimi treściami i regularnie je oglądają. Patostreaming nie jest prawnie zabroniony. Twórca takiego streamu może ponieść konsekwencje prawne dopiero wtedy, gdy transmitowany jest czyn zabroniony. Niestety, szukanie takich przestępców jest utrudnione ze względu na fakt, że jest to transmisja live, więc treści te (jeśli nikt ich nie zapisze) zaraz po emisji znikają.
Eksperci zgodnie twierdzą, że zjawisko patostreamingu prowadzi do naruszenia praw i wolności jednostek, zwłaszcza prawa do ochrony godności człowieka oraz ochrony życia prywatnego. Poprzez nawoływanie do nienawiści narusza dobra osobiste, ale również zagraża dobrom ogólnospołecznym. Według licznej grupy znawców patostreaming wypełnia znamiona wielu przestępstw: art 216 Kodeksu karnego – przestępstwo znieważenia, art. 212 Kodeksu karnego – zniesławienie, art. 217 Kodeksu karnego – naruszenie nietykalności cielesnej czy chociażby art. 288 Kodeksu karnego – zniszczenie cudzej rzeczy. Wypełnia także znamiona wykroczeń, jak chociażby art. 52a Kodeksu wykroczeń – publiczne pochwalanie popełnienia przestępstwa, art. 141 Kodeksu wykroczeń – dopuszczanie się nieobyczajnego wybryku, zamieszczanie w miejscu publicznym nieprzyzwoitego ogłoszenia, napisu lub rysunku albo używanie słów nieprzyzwoitych7. To tylko przykłady, których jest znacznie więcej, co skłania do refleksji, czy jest to tylko subkultura czy może jednak zjawisko patologiczne zasługujące na wyodrębnienie w Kodeksie karnym.
Mając na uwadze charakter kryminogenny opisywanej patologii społecznej, Sejm Rzeczypospolitej IX kadencji zaproponował zmianę ustawy – Kodeks karny. Druk sejmowy 3310 z dnia 24 maja 2023 r. zasugerował dodanie do Kodeksu karnego art. 255b uwzględniającego patostreaming jako przestępstwo8. Niecały miesiąc później, a dokładnie 14 czerwca 2023 r., pojawiło się pismo z Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu oceniające skutki prawne poselskiego projektu ustawy. W projekcie tym zdefiniowano patostreaming jako udostępnianie treści przedstawiających dokonywanie czynów zabronionych, ale także pozorowanie przedstawiające czyn jako już popełniony. Poprzez udostępnianie należy rozumieć transmisję dźwięku lub obrazu albo udostępnianie za pośrednictwem sieci teleinformatycznej. Sankcje karne dotyczące zjawiska patostreamingu określone w pkt 5 Oceny skutków prawnych poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny (druk 3310) zakładają w typie podstawowym karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat, natomiast w typie kwalifikowanym od 10 lat. Zgodnie z pkt 6 rozpowszechnianie treści przedstawiających pozorowane popełnienie czynu będzie cechować się niższym stopniem szkodliwości społecznej, w związku z czym ustawodawca zakłada ten czyn jako typ uprzywilejowany w stosunku do typu podstawowego9.
Według projektu przestępstwo patostreamingu zostało podzielone na trzy główne kategorie: patologiczną – czyli umyślne przestępstwa określone w pkt 1, zwierzęcą – czyli szeroko rozumiane przestępstwa znęcania się nad zwierzętami i ich zabijanie, oraz przemocową – rozumianą jako przestępstwa cielesne prowadzące do poniżenia lub upokorzenia innej osoby. Grupa przemocowa związana jest ściśle z rosnącą liczbą materiałów związanych z poniżaniem i przemocą, natomiast grupa zwierzęca wynika bardziej z historycznego rysu przypadków patostreamingu.
Ponadto w § 4 proponowanej zmiany w projekcie uwzględniono wyłączenie z odpowiedzialności karnej grupy osób, które nie są pomocnikami do czynu zabronionego ani podżegaczami, działających w celu obrony interesu publicznego lub celu zasługującego na uwzględnienie interesu prywatnego10.
Niestety, od czerwca 2023 r. prace w tym kierunku zostały zaniechane. Dopiero 23 czerwca 2025 r. do sejmu wpłynęła „Interpelacja nr 10457 do ministra sprawiedliwości w sprawie zjawiska patostreamingu i skuteczności działań organów państwa w jego zwalczaniu”11. Z treści tej interpelacji jasno wynika, że w ostatnich latach zjawisko patostreamingu stało się poważnym problemem prowadzącym do nagminnego łamania prawa poprzez prezentowanie przemocy, wulgarność czy demoralizujące zachowania. Zwrócono uwagę, że: „pomimo licznych apeli środowisk obywatelskich, rodziców, nauczycieli i ekspertów patostreaming wciąż jest dostępny na wielu popularnych platformach internetowych. Treści tego typu są często konsumowane przez osoby niepełnoletnie, co ma istotny negatywny wpływ na rozwój psychiczny i społeczny”12.
Należy zaznaczyć, iż zignorowanie patostreamingu będzie miało swoje konsekwencje w wielu aspektach życia społecznego, a przede wszystkim w odniesieniu do kondycji psychicznej najmłodszej części naszego społeczeństwa. Jest to ogromne zagrożenie dla dzieci i młodzieży. W okresie dorastania bardzo ważne jest kształtowanie cech charakteru opartych na takich wartościach, jak: sprawiedliwość, szacunek, odpowiedzialność, empatia, tolerancja. Niestety, przez zjawiska patologiczne obecne w dzisiejszym świecie jest to trudne zadanie. Poprzez łatwy dostęp do Internetu młodzież jest narażona na kontakt z patostreamingiem. Fakt, że nasze pociechy są odbiorcami treści, które ewidentnie nie powinny do nich trafiać, sprawia, że niezwykle ważna wydaje się potrzeba regulacji prawnych w tym zakresie.
Aby skutecznie chronić młodzież przed patotreściami oraz zapewnić możliwość kształtowania wartości zgodnych z normami społecznymi i kulturowymi, należy uznać patostreaming za zjawisko kryminogenne. Oczywiście istnieje wiele innych równie groźnych subkultur czy zjawisk, natomiast patostreaming jest w Polsce najbardziej popularny. Bardzo niepokojąca jest skala tego zjawiska. Kontakt z tymi niebezpiecznymi zachowaniami mają dziś nie tylko młodzi ludzie wychowujący się w środowiskach patologicznych, lecz także wszyscy mający dostęp do YouTube’a. Według Alberta Bandury: „ludzie uczą się zachowań agresywnych, tak jak wszystkich innych sposobów postępowania – za pośrednictwem mechanizmów warunkowania oraz modelowania postaw. W pierwszym etapie jednostka rozszerza swój repertuar zachowań poprzez zapoznanie się z nieznanym dotychczas wzorcem – podkultura pełni rolę ich dostarczyciela. Następnie dochodzi do wyzwolenia i utrwalenia przez nią własnych zachowań agresywnych. W kontekście patostreamingu warte są podkreślenia przede wszystkim trzy kwestie: opłacalności zachowań agresywnych, kształtowania postaw widzów oraz zobojętnienia publiczności na przejawy przemocy”13.
Zjawisko patostreamingu to bardzo niebezpieczny i niedostatecznie kontrolowany obszar internetu. Badania wyraźnie pokazują, że młodzież w bardzo dużym stopniu jest stale narażona na tego typu treści, a przerażające jest, jak duża część naszego społeczeństwa w młodzieńczym wieku ogląda je regularnie. Patostreaming normalizuje wulgaryzmy i patologię, ale również wpływa w znacznym stopniu na powstawanie zaburzeń emocjonalnych oraz zniekształcenie postrzegania rzeczywistości. Zjawisko to jest na tyle niepokojące, że wymaga zdecydowanej reakcji zarówno ze strony rodziców i opiekunów, jak i instytucji publicznych, platform internetowych oraz szkół.
W ostatnim czasie walka z patostreamingiem przeniosła się realnie na grunt prawny. Wyczekiwany przełom nastąpił 11 czerwca 2026 r., kiedy Sejm prawie jednogłośnie uchwalił historyczną nowelizację Kodeksu karnego. Nowe przepisy kryminalizują publiczne rozpowszechnianie materiałów, które ukazują popełnianie przestępstwa, znęcanie się nad zwierzętami czy też skrajnie poniżające traktowanie drugiego człowieka. Karygodność czynu zachodzi również w sytuacji, gdy ofiara formalnie wyraziła na to zgodę. Ustawodawca położył nacisk na motyw finansowy. Twórcy, którzy z tego typu transmisji uczynili sobie źródło dochodu w postaci dobrowolnych wpłat od widzów, muszą liczyć się teraz z sankcjami karnymi. Za tego typu czyny grozi im od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Odpowiedzialności nie unikną również osoby, które inscenizują tego typu patologiczne zachowania. Znowelizowana ustawa oczekuje obecnie na procedowanie w Senacie i podpis prezydenta. Jej wejście w życie wyposaży organy ścigania w konkretne narzędzia do szybkiej i bezwzględnej eliminacji patologicznych i niewłaściwych zachowań w przestrzeni cyfrowej14.
asp. szt. Arkadiusz Paciorek
Zakład Techniki Operacyjnej CSP
- A. Stenzel, Patostreaming, „Gazeta Policyjna” 2026, nr 5, https://gazeta.policja.pl/997/aktualne-wydanie/277789,Patostreaming.html [dostęp: 7.06.2026 r.].
- A. Kmieciak-Goławska, Patostreaming jako narzędzie popularyzacji podkultury przemocy, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Kryminologicznego im. profesora Stanisława Batawii” 2019, nr 25, s. 171, https://czasopisma.inp.pan.pl/plugins/generic/pdfJsViewer/pdf.js/web/viewer.html?file=https%3A%2F%2Fczasopisma.inp.pan.pl%2Findex.php%2Fbk%2Fissue%2Fdownload%2F168%2F135 [dostęp: 28.05.2026 r.].
- Tamże, s. 172.
- Rzeczpospolita, Patoyoutuber „Kamerzysta” usłyszał wyrok za pobicie seniora, https://www.rp.pl/prawo-karne/art37199241-patoyoutuber-kamerzysta-uslyszal-wyrok-za-pobicie-seniora?utm_source=chatgpt.com [dostęp:13.07.2025 r.].
- W. Kazanecki, „Kamerzysta” przed sądem. Proces patoyoutubera ruszył na nowo, https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-kamerzysta-przed-sadem-proces-patoyoutubera-ruszyl-na-nowo,nId,6402839 [dostęp:13.07.2025 r.].
- K. Sobczak, Patostreaming wciąż czeka na kary, jak za pornografię, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/penalizacja-patostreamingu-a-kary-za-pornografie,530882.html [dostęp:10.07.2025 r.].
- Tamże.
- Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny z dnia 23.05.2023 r., Druk Nr 3310.
- Ocena skutków prawnych poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny, Warszawa, 14 czerwca 2023 r., s. 2.
- Tamże, s. 3–4.
- Interpelacja nr 10457 do ministra sprawiedliwości w sprawie zjawiska patostreamingu i skuteczności działań organów państwa w jego zwalczaniu, https://sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=DHYB7B [dostęp:16.06.2026 r.].
- Tamże.
- Kmieciak-Goławska, Patostreaming jako narzędzie popularyzacji podkultury przemoc, s. 175.
- Sejm RP, Zakaz patostreamingu oraz wybór sędziego TK. Podsumowanie 59. posiedzenia Sejmu, https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/komunikat.xsp?documentId=D8E1BD5CE3FF9BB1C1258E1400336181 [dostęp:16.06.2026 r.].
Bibiliografia
Bek D., Popiołek M., Patostreaming – charakterystyka i prawne konteksty zjawiska, „Zarządzanie Mediami” 2019, t. 7, nr 4.
Interpelacja nr 10457 do ministra sprawiedliwości w sprawie zjawiska patostreamingu i skuteczności działań organów państwa w jego zwalczaniu, https://sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=DHYB7B.
Kazanecki W., „Kamerzysta” przed sądem. Proces patoyoutubera ruszył na nowo, https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-kamerzysta-przed-sadem-proces-patoyoutubera-ruszyl-na-nowo,nId,6402839.
Kmieciak-Goławska A., Patostreaming jako narzędzie popularyzacji podkultury przemocy, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Kryminologicznego im. profesora Stanisława Batawii” 2019, nr 25, https://czasopisma.inp.pan.pl/plugins/generic/pdfJsViewer/pdf.js/web/viewer.html?file=https%3A%2F%2Fczasopisma.inp.pan.pl%2Findex.php%2Fbk%2Fissue%2Fdownload%2F168%2F135.
Ocena skutków prawnych poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny, Warszawa, 14 czerwca 2023 r.
Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny z dnia 23.05.2023 r., Druk Nr 3310.
Rosiak Ł., Patostreaming – istota projektowanego art. 255b kodeksu karnego, „Prokuratura i Prawo” 2024, nr 3.
Rzeczpospolita, Patoyoutuber „Kamerzysta” usłyszał wyrok za pobicie seniora, https://www.rp.pl/prawo-karne/art37199241-patoyoutuber-kamerzysta-uslyszal-wyrok-za-pobicie-seniora?utm_source=chatgpt.com.
Sobczak K., Patostreaming wciąż czeka na kary, jak za pornografię, https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/penalizacja-patostreamingu-a-kary-za-pornografie,530882.html.
Stenzel A., Patostreaming, „Gazeta Policyjna” 2026, nr 5, https://gazeta.policja.pl/997/aktualne-wydanie/277789,Patostreaming.html.
Trash streaming as a criminogenic phenomenon
This article defines the term trash streaming and the phenomenon related to it. The aim of this article is to raise awareness among as many people as possible about the scale of this phenomenon, and above all, the very negative impact of trash streaming on the youngest segment of the society. Trash streaming is currently such a serious problem that the Lawmaker is considering amending the Penal Code in order to include this social deviance as a separate type of crime. Trash streaming is closely related to the presentation of violent content, especially for minors.
The article describes the work on penalizing this phenomenon, the draft amendment to the Penal Code and cites the opinion of the applicants on the matter. The most striking examples of trash streaming were also presented.
Tłumaczenie: Beata Pepłowska