nr 2/2009

Spis treści

TRUDNE POCZĄTKI

Z nadinsp. w st. spocz. Leszkiem LAMPARSKIM, pierwszym Komendantem Głównym Policji po 1989 roku, rozmawia Piotr Maciejczak

Daktyloskopia jako metoda identyfikacji osób została wprowadzona i skutecznie zastosowana na ziemiach polskich na początku XX stulecia. W listopadzie 1909 roku dzięki wykorzystaniu tej metody dokonano pierwszych policyjnych ustaleń dotyczących sprawcy zabójstwa.

Kryminalistyka jest tak stara jak przestępstwo. Od wieków poszukiwano skutecznych metod ścigania przestępcy i udowadniania mu winy na podstawie śladów pozostawionych przez niego na miejscu przestępstwa.

Medium (od łacińskiego słowa wskazujące na pośrednika, środek, przekaźnik) w terminologii nowej dziedziny naukowej, zwanej nauką o komunikowaniu (komunikologią), oznacza narzędzie przekazywania znaków, czyli środek komunikowania. Media to „okno na świat”, zasadniczy środek do wiedzy o tym, co dzieje się w szerokim świecie, a także w mikroregionie – czyli naszym najbliższym otoczeniu, ale jest to też zarazem jedna z form na wyrażenie ludzkiej myśli.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego, podobnie jak ma to miejsce dzisiaj, stosowanie przymusu przez policjantów było obwarowane wieloma regułami. Stosowanie siły fizycznej, użycie broni oraz sposoby zachowania się podczas interwencji w stosunku do niebezpiecznych przestępców wynikały z pragmatyki służbowej, jak również były wynikiem licznych doświadczeń zawodowych.

Początkowo w polskiej Policji Państwowej nie istniał podział na specjalności – każdy policjant pełniący służbę na drodze publicznej musiał „regulować ruch uliczny, jeżeli był on wstrzymany, zapewnić pierwszeństwo w przejeździe pojazdowi Pana Prezydenta Rzeczypospolitej, pojazdom straży ogniowej, ambulansom sanitarnym oraz pojazdom Policji spieszącym do wypadku”. Wszyscy policjanci byli też wyposażeni w gumową pałeczkę do regulacji ruchu i gwizdek służbowy.

Tak można powiedzieć o organizowanym od ponad dwudziestu lat ogólnopolskim konkursie na najlepszego funkcjonariusza ruchu drogowego. Pierwsza edycja konkursu odbyła się w 1986 roku. Organizatorami konkursu były: Biuro Ruchu Drogowego KG MO oraz Program II Telewizji Polskiej.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego nowatorskim rozwiązaniem na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa państwa było utworzenie w grudniu 1923 r. kompanii szkolnych rezerwy policyjnej Policji Państwowej. W zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych czytamy: „[…] w związku ze stwierdzoną potrzebą utworzenia rezerwowych oddziałów Policji Państwowej, gotowych na wypadek masowego wystąpienia policji w miejscowościach zagrożonych pod względem bezpieczeństwa, polecam jednocześnie Komendantowi Głównemu Policji Państwowej (…) niezwłocznie oddziały takie sformować na terenie m.st. Warszawy oraz województw: łódzkiego, kieleckiego, lwowskiego, poleskiego i wileńskiego”1.

Kąpiący się, pływający i uprawiający sporty wodne pragną być bezpieczni, a to mają zapewnić im między innymi właściwie przygotowani policjanci pełniący służbę prewencyjną na wodach, którzy posiadają wiedzę, umiejętności, doświadczenie i sprzęt niezbędne do wykonywania zadań służbowych, w tym także z zakresu ratownictwa wodnego. Policja Państwowa już w 1919 roku rozpoczęła służbę na wodach i od początku do chwili obecnej do szczególnych obowiązków policjantów należy niesienie pomocy osobom zagrożonym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia na wodach.

Jednym z aspektów pracy policyjnej jest wykonywanie zadań służbowych na wodach i terenach przywodnych. Służbą tą zajmuje się część Policji zwana potocznie policją wodną. Jest to nazwa nieformalna, ponieważ twór nie ma prawnego umocowania w oficjalnej strukturze Policji. Warto pokrótce przybliżyć niektóre aspekty teoretyczne służby „na wodzie”.